มีข่าวลือจะขึ้น VAT เป็น 10% พร้อมยกเลิกเกณฑ์ 1.8 ล้าน คืออะไร?ยกเลิกแล้วเป็นยังไง? ผลดีผลเสียคืออะไร?
โดย ทนายฮิ้ม, Legal Partner
ต้องเข้าใจก่อนว่า VAT หรือ ภาษีมูลค่าเพิ่ม คือ ช่องทางการเก็บรายได้ของรัฐที่มีความแน่นอนอย่างมาก ขาดไม่ได้ต้องเก็บจากทุกคน
เพราะ “ทุกคน” ในประเทศ คือ ผู้บริโภค ซึ่งถือเป็นปลายทางสุดท้ายของห่วงโซ่ (Chain)
นั่นคือทุกคนต้องกินต้องใช้ หรือต้องซื้อสินค้าและบริการ
ดังนั้น แม้คุณไม่ได้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา อาจจะไม่ได้ยื่น หลบ แอบ หรือไม่ถึงเกณฑ์ต้องจ่ายก็ตามคุณก็ต้องเสียภาษีจาก VAT ให้ประเทศอยู่ดี (อาจจะเอาไปอ้างได้ว่าคุณเสียภาษีให้ประเทศชาติแล้ว)
การขึ้นจาก 7% เป็น 10% แน่นอนว่ารัฐมีรายได้เพิ่มเต็มๆ> เราต้องจ่ายภาษีเพิ่มอย่างที่ทุกคนเข้าใจนั่นแหละ
> ผู้ขายหรือพ่อค้าแม่ค้าก็ต้องขึ้นราคาสินค้าตาม Vat ที่เพิ่มขึ้น เพื่อผลักภาระไปให้ผู้ซื้อหรือลูกค้า
แต่ผู้ขายเองก็ต้องรับจากการที่ถูกมองว่าขายแพงขึ้น ผู้ซื้อเสีย ผู้ขายเสีย แต่รัฐได้ภาษี
ถ้าอย่างงั้นพ่อค้าแม่ค้า หรือกิจการร้านค้าตัวเล็กตัวน้อยหรือขนาดกำลังดีที่สรรพากรจะมองไม่ค่อยเห็นก็ใช้วิธีไม่จด Vat ซะเลย ไม่แสดงรายได้ที่แท้จริง เพื่อไม่ให้ถึงเกณฑ์
1.8 ล้านต่อปี แล้วต้องจด Vat นั่นเอง
เพื่อที่จะไม่ต้องวุ่นวายกับเรื่อง Vat ไม่ต้องเพิ่มราคาให้เสียลูกค้าอีกด้วย นี่ยังไม่พูดถึงเรื่องการทำบัญชี
วุ่นวายยื่นแบบภาษีรายเดือนอีก
งั้นก็ตัดเกณฑ์มันออกซะเลย! ความหมายคือ “ทุกกิจการ”ต้องจด Vat ไม่มีเกณฑ์อีกต่อไป แล้วผลมันเป็นยังไงจะมีผลดีอะไรไหม?
สิ่งที่จะเกิดขึ้น ทั้งสายของห่วงโซ่จะมี Vat ทั้งหมด หมายความว่า ทุกกิจการต้องยื่น Vat ทุกกิจการต้องทำเอกสารยื่นภาษี Vatทุกเดือน ต้องจ้างผู้ทำบัญชีหรือทำเองก็จะวุ่นวาย
มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม อย่างน้อยก็เดือนละ 2000-3000 บาทต่อเดือน
ถ้าจะทำเองก็ต้องมาจัดการเอกสารอีก ยื่นผิดยื่นถูกกันอีก
แต่ปัญหานี้ก็สามารถจัดการแต่ยากมาก โดยกำหนดขั้นตอน รูปแบบ หรือวิธียื่นให้ง่ายขึ้น ไม่ต้องยื่นทุกเดือนหรือยื่นตามขนาดกิจการ รัฐก็จัดสรรได้ เรียกว่าทำระบบให้เหมาะสม ลดภาระเรื่องเอกสารภาษี
และที่สำคัญอีกอย่างคือทำอย่างไรให้ประชาชนเข้าใจเรื่องนี้ ความคิดดูเหมือนง่ายแต่ความยากอยู่ที่การปฏิบัติจริง
ซึ่งแทบจะเป็นเรื่องในอุดมคติที่ประชาชนจะเข้าใจและทำได้
Vat ไม่ใช่จะมีแต่ข้อเสียซะทีเดียว ประโยชน์ที่ได้คือ กิจการที่เข้าระบบอยู่แล้ว ผู้ที่ทำถูกต้องในระบบ ไม่แอบไม่หลบ แสดงรายได้ชัดเจน ทำบัญชีถูกต้อง
กิจการเหล่านี้จะได้มีกำลังใจขึ้นมา จะได้อยู่ในความถูกต้องต่อไป เพราะหากร้านข้างๆรายได้เกิน 1.8 ล้านต่อปีแล้ว
แต่แอบรายได้ ทำไมเขาไม่ต้องจด ในขณะที่ตัวเองต้องมาจด Vat อย่างถูกต้องและพ่วงมาด้วยภาระมากมาย
อีกประการอีกสำคัญ คือ ภาษีซื้อทุกลำดับของห่วงโซ่จะมีเอกสารภาษีซื้อขึ้นมา เพราะทุกกิจการมี Vat จะมีใบกำกับภาษี ดังนั้น
ในทุกลำดับของห่วงโซ่จะออกใบกำกับภาษีได้ ผู้ซื้อก็จะได้รับใบกำกับภาษีซื้อเพื่อมาหักภาษีขายได้
โดยไม่ต้องปวดหัวรับภาษี Vat เต็มๆแบบหักไม่ได้
ยกตัวอย่างในความเป็นจริง ร้านอาหารป้าใจรายได้เกิน 1.8 ล้านต่อปี จด Vat เรียบร้อยแล้ว มีหน้าที่ยื่น Vatทุกเดือน จ้างผู้ทำบัญชีอย่างถูกต้อง บัญชีบอกว่า “ไปจ่ายตลาดซื้อวัตถุดิบ เอาใบกำกับภาษีมาเป็นภาษีซื้อได้
หักกับภาษีขายจากยอดขายก็จะไม่ต้องรับภาระภาษี Vat ไม่ต้องไปบวกราคาลูกค้าเพิ่ม”
ปัญหาจะเกิดทันที ไปซื้อหมู ซื้อปลา ซื้อผักในตลาด แม่ค้าจะเอาใบกำกับภาษีที่ไหนมาให้ !
ร้านอาหารนี้ก็ต้องรับภาษี Vat ที่ขายได้เต็มๆ 7% จะทำอย่างไรก็ต้องไปบวกเพิ่มในราคาอาหารลูกค้าก็ไม่ค่อยจะถูกใจ ไปร้านข้างๆดีกว่า ถูกกว่า ป้าใจเสียลูกค้า
ทั้งที่ร้านข้างๆนั้น รายได้เกิน 1.8 ล้านต่อปี แต่แอบไม่ยื่นภาษีให้ถูกต้อง ทำให้ขายได้ราคาถูกกว่า
แล้วแบบนี้ใครอยากจะเข้าระบบภาษีให้ถูกต้อง เพราะต้องรับภาระเรื่องจัดการเอกสารภาษีเอกสารบัญชีไม่พอ ยังต้องมาปวดหัวเรื่องใบกำกับภาษีของภาษีซื้ออีก
ถ้าป้าใจอยากได้ใบกำกับภาษีทำอย่างไรละ? ก็ต้องไปซื้อจากห้างหรือซุปเปอร์มาร์เก็ตอย่าง โลตัส แม็คโครโมเดิร์นเทรนด แทนที่พ่อค้าแม่ค้าจะขายของให้ร้านป้าใจได้ ก็ถูกกิจการเจ้าใหญ่แย่งลูกค้าไปอีก
ด้วยเหตุผลว่าออกใบกำกับภาษีไม่ได้
ถ้าทุกกิจการ ทุกลำดับห่วงโซ่ เข้าระบบ Vat ทั้งหมด แม่ค้าขายหมู ขายปลา ขายผักก็จะสามารถออกใบกำกับภาษีได้ ร้านอาหารก็นำภาษีซื้อนี้ไปหักกับภาษีขายได้ ปัญหาด้านบนก็ไม่เกิด
ที่พูดมา นั่นมันอุดมคติ ! เพราะในความเป็นจริงเป็นไปไม่ได้ที่จะให้กิจการเล็กทุกราย ยื่นภาษี Vat อย่างสม่ำเสมอเป็นไปไม่ได้จะให้กิจการเล็กทุกราย จัดทำเอกสารภาษี เอกสารบัญชี ได้อย่างครบถ้วนเป็นไปไม่ได้จะให้กิจการเล็กทุกราย จ้างบัญชีเดือนละหลายพัน เพื่อมาทำเอกสารภาษีให้
ประเทศไทย ณ ปัจจุบันนี้ จึงเป็นเรื่องยากมากที่สุดที่จะให้ทุกกิจการเข้าระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ Vatแต่ก็ไม่ใช่จะเป็นไปไม่ได้เลย ถ้าหากรัฐจัดการเรื่องระบบเอกสารและการยื่นภาษีได้ และการที่ทุกกิจการเข้าระบบ
Vat ก็มีข้อดี ร้านอาหารป้าใจก็จะไม่ต้องปวดหัวทั้งที่ตัวเองทำสิ่งที่ถูกต้อง
นี่เป็นมุมมองอีกมุมหนึ่งของการที่ทุกคนต้องจด Vat
แต่ถ้าทำเรื่องยากไม่ได้ ก็เปลี่ยนเกณฑ์ 1.8 ล้านต่อปี เป็น 3.6 ล้านต่อปีเถอะเลือกให้เหมาะสมกับตัวเอง
